Ile krajów jest na świecie – odpowiedź na to pytanie wydaje się prosta, ale w rzeczywistości zależy od sposobu definiowania państwa oraz przyjętej klasyfikacji. Najczęściej podawana liczba to 195 krajów. Obejmuje ona 193 państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz dwa państwa mające przy ONZ status obserwatora niebędącego członkiem: Stolicę Apostolską i Państwo Palestyna. Według oficjalnych informacji ONZ organizacja liczy obecnie 193 państwa członkowskie.
Liczba 195 jest najpopularniejszą odpowiedzią spotykaną w atlasach, materiałach edukacyjnych, quizach geograficznych i opracowaniach popularnonaukowych. Nie jest jednak jedyną możliwą. W niektórych zestawieniach można znaleźć 196, 197 albo jeszcze inną liczbę krajów. Wynika to przede wszystkim z uwzględniania terytoriów o ograniczonym uznaniu międzynarodowym, jednostek prowadzących własną politykę oraz obszarów zależnych, które w pewnych kontekstach traktowane są jak odrębne kraje.
Nie istnieje jedna światowa instytucja, która ostatecznie rozstrzygałaby, co zawsze i w każdym zestawieniu należy uznać za kraj. Organizacja Narodów Zjednoczonych tworzy najbardziej powszechnie wykorzystywany punkt odniesienia, lecz członkostwo w ONZ nie jest dokładnie tym samym co samo istnienie państwa. Z tego powodu, odpowiadając na pytanie „ile krajów jest na świecie”, najlepiej podać liczbę 195, a następnie wyjaśnić, z czego ona wynika.
Ile krajów jest na świecie według najczęściej stosowanej klasyfikacji
Najczęściej przyjmuje się, że na świecie znajduje się 195 krajów. Liczba ta składa się z dwóch grup:
- 193 państw członkowskich Organizacji Narodów Zjednoczonych,
- 2 państw-obserwatorów przy ONZ, które nie są pełnoprawnymi członkami organizacji.
Tymi dwoma obserwatorami są:
- Stolica Apostolska,
- Państwo Palestyna.
Oficjalne materiały ONZ potwierdzają, że organizacja ma 193 członków, a liczba ta pozostaje niezmieniona od przyjęcia Sudanu Południowego w 2011 roku.
Najkrótsza odpowiedź
Na pytanie, ile krajów jest na świecie, można odpowiedzieć:
Na świecie najczęściej wyróżnia się 195 krajów: 193 państwa należące do ONZ oraz Stolicę Apostolską i Państwo Palestyna, które mają status obserwatorów.
Jest to odpowiedź odpowiednia w większości sytuacji szkolnych, podróżniczych i popularnonaukowych.
Dlaczego niektórzy podają liczbę 193
Liczba 193 dotyczy wyłącznie pełnoprawnych członków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jeśli pytanie brzmi: „Ile państw należy do ONZ?”, prawidłową odpowiedzią jest właśnie 193.
Jeżeli jednak pytanie dotyczy wszystkich krajów świata w najczęściej stosowanym znaczeniu, do tej liczby dodaje się dwóch obserwatorów. Otrzymujemy wtedy:
193 + 2 = 195 krajów
Ile państw należy do ONZ
Organizacja Narodów Zjednoczonych ma obecnie 193 państwa członkowskie. Każde z nich posiada miejsce w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ. Przyjęcie nowego członka następuje decyzją Zgromadzenia Ogólnego na podstawie rekomendacji Rady Bezpieczeństwa.
ONZ została utworzona w 1945 roku. Początkowo skupiała 51 państw. W kolejnych dekadach jej skład zwiększał się wraz z dekolonizacją, rozpadem federacji i powstawaniem nowych niepodległych państw.
Ostatnie państwo przyjęte do ONZ
Najnowszym członkiem ONZ jest Sudan Południowy, przyjęty do organizacji w 2011 roku. Jego dołączenie zwiększyło liczbę członków ze 192 do 193. Wcześniej, w 2006 roku, do ONZ przyjęto Czarnogórę, a w 2002 roku Szwajcarię i Timor Wschodni.
Od 2011 roku liczba państw członkowskich ONZ nie uległa zmianie.
Czy każde państwo świata należy do ONZ
Nie. Stolica Apostolska i Państwo Palestyna nie są pełnoprawnymi członkami, ale posiadają status państw-obserwatorów.
Istnieją również jednostki terytorialne, które posiadają własne władze i część cech państwa, lecz nie są członkami ONZ. Ich międzynarodowy status może być przedmiotem sporów, a zakres uznania przez inne państwa jest zróżnicowany.
Dwa państwa-obserwatorzy przy ONZ
Status obserwatora umożliwia uczestniczenie w wielu działaniach Zgromadzenia Ogólnego, ale nie daje wszystkich praw przysługujących pełnoprawnym członkom.
Obecnie istnieją dwa państwa niebędące członkami ONZ, które mają status stałych obserwatorów:
- Stolica Apostolska,
- Państwo Palestyna.
ONZ oficjalnie wskazuje właśnie te dwie jednostki jako państwa-obserwatorów niebędące członkami organizacji.
Stolica Apostolska
Stolica Apostolska jest podmiotem prawa międzynarodowego związanym z papieżem i centralnymi władzami Kościoła katolickiego. Posiada status stałego obserwatora przy ONZ.
W codziennych zestawieniach państw często używa się nazwy Watykan, chociaż Stolica Apostolska i Państwo Watykańskie nie są pojęciami całkowicie tożsamymi. Watykan jest terytorialnym państwem-miastem, natomiast Stolica Apostolska stanowi podmiot utrzymujący stosunki dyplomatyczne i reprezentowany w organizacjach międzynarodowych.
W popularnym liczeniu państw świata Watykan jest zwykle traktowany jako jeden kraj.
Państwo Palestyna
Państwo Palestyna posiada w ONZ status nieczłonkowskiego państwa-obserwatora. Status ten został przyznany przez Zgromadzenie Ogólne 29 listopada 2012 roku.
Palestyna jest uznawana przez znaczną część społeczności międzynarodowej, ale jej status, granice oraz relacje z Izraelem pozostają przedmiotem trwającego konfliktu politycznego i prawnego.
W klasyfikacji obejmującej 195 krajów Palestyna jest liczona jako państwo.
Dlaczego liczba krajów na świecie może być różna
Różnice wynikają głównie z tego, że pojęcia „kraj” i „państwo” nie zawsze są używane w identyczny sposób. Dodatkowym problemem jest brak pełnej zgodności społeczności międzynarodowej w sprawie statusu niektórych terytoriów.
W zależności od przyjętych kryteriów można spotkać liczby:
- 193,
- 195,
- 196,
- 197,
- ponad 200.
Każda z nich może odnosić się do innej kategorii.
Liczba 193
Oznacza wyłącznie członków Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Liczba 195
Obejmuje 193 członków ONZ oraz dwóch państwowych obserwatorów: Stolicę Apostolską i Państwo Palestyna.
Jest to najczęściej stosowana liczba krajów świata.
Liczba 196 lub 197
Takie wyniki pojawiają się, gdy autor zestawienia dodaje jedną albo kilka jednostek o ograniczonym lub niepełnym uznaniu międzynarodowym.
Najczęściej w tym kontekście wymieniane są Kosowo i Tajwan. Nie należą one do ONZ, ale posiadają własne instytucje, ludność, terytorium i rozbudowane relacje zagraniczne. Ich uwzględnienie zależy od przyjętej definicji i politycznego stanowiska autora zestawienia.
Liczba przekraczająca 200
Wynik powyżej 200 najczęściej oznacza, że oprócz państw uwzględniono także:
- terytoria zależne,
- autonomiczne regiony,
- zamorskie posiadłości,
- jednostki posiadające osobne kody statystyczne,
- wyspy związane politycznie z innymi państwami,
- terytoria sporne.
Takie zestawienia nie odpowiadają na pytanie o liczbę suwerennych państw, lecz o liczbę krajów i terytoriów traktowanych oddzielnie w określonym systemie.
Kraj a państwo – czy te pojęcia oznaczają to samo
W języku codziennym słowa „kraj” i „państwo” są często używane zamiennie. Można powiedzieć „kraje Europy” albo „państwa Europy”, mając na myśli podobny zbiór jednostek.
W bardziej precyzyjnym znaczeniu różnica może być jednak istotna.
Czym jest państwo
Państwo jest organizacją polityczną posiadającą:
- określone terytorium,
- stałą ludność,
- władzę publiczną,
- zdolność do prowadzenia stosunków zewnętrznych,
- odpowiedni poziom suwerenności.
Nie każda jednostka spełniająca część tych warunków jest jednak powszechnie uznawana za państwo.
Czym jest kraj
Kraj jest pojęciem szerszym i mniej formalnym. Może oznaczać:
- niepodległe państwo,
- obszar geograficzny,
- historyczną krainę,
- terytorium zależne,
- część większego państwa posiadającą odrębną tożsamość.
Przykładowo w języku angielskim określenie „country” może być używane zarówno wobec suwerennych państw, jak i części Zjednoczonego Królestwa, takich jak Anglia, Szkocja, Walia i Irlandia Północna.
Dlaczego różnica ma znaczenie
Jeżeli pytamy o liczbę państw członkowskich ONZ, kryterium jest stosunkowo jasne. Gdy pytamy o wszystkie kraje, pojęcie może obejmować również jednostki niesuwerenne.
Dlatego odpowiedź 195 jest umownym, lecz najbardziej praktycznym standardem.
Co decyduje o tym, czy dany obszar jest państwem
Nie istnieje jeden prosty test, który automatycznie rozstrzygałby wszystkie przypadki. W praktyce znaczenie mają zarówno obiektywne cechy danej jednostki, jak i uznanie ze strony innych państw.
Terytorium
Państwo powinno posiadać obszar, nad którym sprawuje władzę. Granice nie zawsze muszą być całkowicie bezsporne. Wiele powszechnie uznawanych państw posiada spory graniczne.
Ludność
Na terytorium państwa powinna stale mieszkać ludność. Nie istnieje minimalna liczba mieszkańców konieczna do utworzenia państwa.
Z tego powodu państwem może być zarówno kraj liczący ponad miliard mieszkańców, jak i bardzo małe państwo-miasto.
Władza
Państwo potrzebuje instytucji sprawujących władzę, tworzących prawo i reprezentujących jednostkę na zewnątrz.
Zakres faktycznej kontroli może być różny. Niektóre rządy nie kontrolują całego obszaru, który uznają za własne terytorium.
Zdolność do utrzymywania stosunków międzynarodowych
Istotna jest możliwość zawierania umów, nawiązywania stosunków dyplomatycznych i uczestniczenia w organizacjach międzynarodowych.
Suwerenność
Suwerenność oznacza zdolność do samodzielnego podejmowania najważniejszych decyzji politycznych. Terytorium zależne może posiadać własny parlament i rząd, ale jeśli kluczowe kompetencje pozostają w rękach innego państwa, nie jest zazwyczaj uznawane za państwo suwerenne.
Uznanie międzynarodowe
Jednym z najtrudniejszych zagadnień jest znaczenie uznania przez inne państwa. Można wyróżnić dwa podstawowe podejścia.
Państwo istnieje dzięki spełnieniu określonych warunków
Według jednego podejścia jednostka staje się państwem, gdy posiada terytorium, ludność, rząd i zdolność prowadzenia stosunków międzynarodowych. Uznanie przez innych potwierdza jedynie istniejący stan.
Państwo potrzebuje uznania innych
Drugie podejście podkreśla, że pełne uczestnictwo w stosunkach międzynarodowych zależy od uznania. Bez niego jednostka może mieć problemy z zawieraniem umów, uczestnictwem w organizacjach, dyplomacją i dostępem do międzynarodowych systemów.
Uznanie nie jest jednakowe
Jednostka może zostać uznana przez część państw, a przez inne nie. Powstaje wtedy sytuacja częściowego lub ograniczonego uznania.
To właśnie takie przypadki powodują, że liczba krajów świata nie zawsze jest podawana identycznie.
Kosowo a liczba państw świata
Kosowo ogłosiło niepodległość od Serbii w 2008 roku. Posiada własne władze, instytucje i określone terytorium, jednak jego niepodległość nie jest uznawana przez wszystkie państwa.
Kosowo nie jest członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dlatego nie znajduje się w podstawowej liczbie 193 członków ONZ ani w standardowym wyniku 195.
W zestawieniach uwzględniających Kosowo liczba krajów może wzrosnąć do 196.
Dlaczego status Kosowa jest sporny
Serbia uważa Kosowo za część swojego terytorium. Część państw uznaje niepodległość Kosowa, a część podziela stanowisko Serbii albo nie zajęła jednoznacznej pozycji.
Brak pełnej zgodności uniemożliwia traktowanie Kosowa w taki sam sposób we wszystkich międzynarodowych zestawieniach.
Tajwan a liczba krajów świata
Tajwan posiada własny rząd, system prawny, walutę, siły zbrojne i prowadzi rozbudowane kontakty gospodarcze z zagranicą. Nie jest jednak członkiem ONZ i utrzymuje pełne formalne stosunki dyplomatyczne tylko z ograniczoną liczbą państw.
Chińska Republika Ludowa uznaje Tajwan za część swojego terytorium. Większość państw utrzymuje formalne relacje dyplomatyczne z Pekinem, jednocześnie rozwijając z Tajwanem różnego rodzaju kontakty nieoficjalne.
Jeżeli Tajwan zostaje potraktowany jako osobny kraj, liczba może wzrosnąć o jeden.
Dlaczego Tajwan bywa liczony oddzielnie
Z perspektywy codziennego funkcjonowania Tajwan ma wiele cech niezależnego państwa. Posiada odrębną administrację, gospodarkę i system polityczny.
Z perspektywy członkostwa w ONZ oraz formalnego uznania jego sytuacja jest bardziej skomplikowana. Dlatego sposób liczenia zależy od celu zestawienia.
Terytoria zależne nie są zwykle liczone jako osobne państwa
Na świecie istnieje wiele obszarów, które posiadają własną administrację i znaczną autonomię, ale pozostają związane z innym państwem.
Mogą mieć:
- własną flagę,
- lokalny parlament,
- odrębne przepisy,
- własną drużynę sportową,
- osobny kod internetowy,
- odrębną walutę,
- autonomiczny system podatkowy.
Nie oznacza to jednak automatycznie pełnej suwerenności.
Przykłady terytoriów zależnych
Do znanych terytoriów posiadających szczególny status należą między innymi:
- Grenlandia,
- Wyspy Owcze,
- Gibraltar,
- Bermudy,
- Kajmany,
- Aruba,
- Curaçao,
- Portoryko,
- Guam,
- Polinezja Francuska,
- Nowa Kaledonia.
Nie są one zazwyczaj doliczane do podstawowej liczby 195 państw.
Dlaczego mają osobne oznaczenia
Terytoria zależne mogą posiadać odrębne kody używane w:
- statystyce,
- internecie,
- sporcie,
- handlu,
- transporcie,
- systemach pocztowych,
- turystyce.
Z tego powodu niektóre bazy danych prezentują je obok państw, choć nie nadają im statusu niepodległego kraju.
Czy Anglia jest krajem
Anglia jest krajem wchodzącym w skład Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Nie jest jednak osobnym suwerennym państwem członkowskim ONZ.
Zjednoczone Królestwo tworzą cztery kraje:
- Anglia,
- Szkocja,
- Walia,
- Irlandia Północna.
W międzynarodowym zestawieniu państw wszystkie razem są liczone jako jedno państwo: Zjednoczone Królestwo.
Dlaczego nazywa się je krajami
Mają odrębną historię, kulturę, systemy instytucjonalne i silną tożsamość. Słowo „kraj” nie musi jednak zawsze oznaczać niezależnego państwa.
Jest to jeden z najlepszych przykładów pokazujących, dlaczego pytanie „ile krajów jest na świecie” może być mniej jednoznaczne niż „ile państw należy do ONZ”.
Czy Grenlandia jest państwem
Grenlandia jest autonomicznym terytorium w ramach Królestwa Danii. Posiada własne organy władzy i szeroki zakres samorządności, ale nie jest osobnym państwem członkowskim ONZ.
W standardowym zestawieniu 195 państw Grenlandia nie jest liczona oddzielnie od Danii.
Czy Portoryko jest krajem
Portoryko jest terytorium związanym ze Stanami Zjednoczonymi. Posiada własny lokalny system władz, ale nie jest niezależnym państwem ani członkiem ONZ.
Może być traktowane oddzielnie w sporcie, statystykach czy turystyce, co nie oznacza pełnej suwerenności.
Czy Hongkong jest państwem
Hongkong jest specjalnym regionem administracyjnym Chińskiej Republiki Ludowej. Posiada odrębne rozwiązania gospodarcze, celne i administracyjne, ale nie jest niezależnym państwem.
W liczbie 195 jest uwzględniany jako część Chin, a nie osobny kraj.
Czy Makau jest państwem
Makau, podobnie jak Hongkong, jest specjalnym regionem administracyjnym Chin. Nie jest osobnym państwem członkowskim ONZ.
Może występować oddzielnie w niektórych statystykach ekonomicznych lub systemach międzynarodowych, ale politycznie pozostaje częścią Chin.
Ile krajów znajduje się w Europie
Liczba krajów Europy zależy od przyjęcia granicy kontynentu oraz sposobu traktowania państw transkontynentalnych i terytoriów o spornym statusie.
Najczęściej wskazuje się około 44–50 państw związanych z Europą. Różnica wynika między innymi z uwzględniania:
- państw leżących częściowo w Europie i Azji,
- Cypru,
- Kosowa,
- państw Kaukazu,
- Turcji,
- Rosji,
- Kazachstanu.
Niektóre klasyfikacje opierają się na położeniu geograficznym, inne na powiązaniach politycznych i kulturowych.
Państwa transkontynentalne
Państwo transkontynentalne leży na więcej niż jednym kontynencie. Do najczęściej wymienianych należą Rosja i Turcja.
W zależności od klasyfikacji do tej grupy mogą być również zaliczane inne kraje znajdujące się w pobliżu umownej granicy Europy i Azji.
Ile krajów znajduje się w Azji
Najczęściej w Azji wyróżnia się około 48–50 państw. Wynik zależy od sposobu traktowania:
- państw transkontynentalnych,
- Tajwanu,
- Palestyny,
- Cypru,
- państw Kaukazu.
Azja jest największym kontynentem zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby ludności.
Ile krajów znajduje się w Afryce
Afryka ma 54 państwa członkowskie ONZ. W niektórych klasyfikacjach pojawia się dodatkowa jednostka związana ze statusem Sahary Zachodniej.
Dlatego w zależności od kryterium można spotkać liczbę 54 albo 55.
Afryka jest kontynentem o największej liczbie państw członkowskich ONZ.
Ile krajów znajduje się w Ameryce Północnej
Liczba zależy od tego, czy pojęcie Ameryki Północnej obejmuje również Amerykę Środkową i Karaiby.
Przy szerokim podziale kontynentalnym obejmującym Amerykę Środkową i wyspiarskie państwa Karaibów wskazuje się zwykle 23 suwerenne państwa.
Jeżeli Ameryka Środkowa i Karaiby są analizowane osobno, liczba przypisana do właściwej części północnoamerykańskiej będzie niższa.
Ile krajów znajduje się w Ameryce Południowej
Ameryka Południowa obejmuje 12 niepodległych państw.
Na kontynencie znajdują się także terytoria zależne, które nie są liczone jako osobne suwerenne państwa.
Ile krajów znajduje się w Australii i Oceanii
W Australii i Oceanii najczęściej wyróżnia się 14 niezależnych państw. Oprócz nich istnieje wiele terytoriów zależnych i obszarów związanych politycznie z państwami położonymi poza regionem.
Oceania składa się z licznych wysp rozproszonych na ogromnym obszarze Oceanu Spokojnego.
Czy Antarktyda jest krajem
Antarktyda nie jest państwem. Nie ma stałej ludności obywatelskiej, własnego rządu ani jednego suwerennego właściciela.
Na kontynencie działają stacje badawcze należące do różnych państw. Status Antarktydy jest regulowany przez system międzynarodowych porozumień.
Dlatego nie dolicza się jej do liczby krajów świata.
Ile jest kontynentów
Liczba kontynentów również zależy od przyjętego modelu. W Polsce najczęściej wyróżnia się siedem:
- Europę,
- Azję,
- Afrykę,
- Amerykę Północną,
- Amerykę Południową,
- Australię lub Australię i Oceanię,
- Antarktydę.
W innych systemach Europa i Azja mogą tworzyć Eurazję, a obie Ameryki mogą być traktowane jako jeden kontynent. Pokazuje to, że również podziały geograficzne mają charakter umowny.
Czy Unia Europejska jest państwem
Unia Europejska nie jest państwem. Jest organizacją integracyjną skupiającą państwa europejskie.
Posiada wspólne instytucje, prawo oraz rozbudowane kompetencje, ale jej członkowie zachowują własną państwowość, miejsca w ONZ, rządy i stosunki dyplomatyczne.
W liczbie krajów świata każde państwo Unii Europejskiej jest liczone osobno.
Czy ONZ jest państwem
Organizacja Narodów Zjednoczonych nie jest państwem. Jest organizacją międzynarodową utworzoną przez państwa.
Nie posiada własnej ludności obywatelskiej ani terytorium państwowego. Budynki ONZ nie są odrębnym krajem, nawet jeśli korzystają ze szczególnej ochrony i przywilejów.
Jak państwo zostaje członkiem ONZ
Proces przyjmowania do ONZ jest określony w Karcie Narodów Zjednoczonych.
W uproszczeniu obejmuje:
- złożenie wniosku przez państwo,
- rozpatrzenie go przez Radę Bezpieczeństwa,
- rekomendację Rady Bezpieczeństwa,
- głosowanie w Zgromadzeniu Ogólnym,
- przyjęcie państwa do organizacji.
Decyzja ma więc charakter zarówno prawny, jak i polityczny. Brak członkostwa nie zawsze oznacza, że jednostka nie posiada żadnych cech państwa.
Czy liczba państw może się zmienić
Tak. Liczba krajów świata zmieniała się wielokrotnie i może zmienić się ponownie.
Nowe państwa powstają najczęściej w wyniku:
- uzyskania niepodległości,
- rozpadu istniejącego państwa,
- pokojowego podziału,
- wojny,
- dekolonizacji,
- połączenia lub rozdzielenia terytoriów,
- referendum i porozumienia politycznego.
Rozpad Związku Radzieckiego
Rozpad ZSRR doprowadził do powstania lub odzyskania pełnej niepodległości przez kilkanaście państw. Wpłynął znacząco na światową mapę polityczną i skład ONZ.
Rozpad Jugosławii
W wyniku rozpadu Jugosławii powstało kilka odrębnych państw. Proces ten trwał przez wiele lat i wiązał się z konfliktami oraz zmianami międzynarodowego uznania.
Rozpad Czechosłowacji
Czechosłowacja została pokojowo podzielona na Czechy i Słowację. Oba kraje stały się osobnymi państwami i członkami ONZ.
Powstanie Sudanu Południowego
Sudan Południowy uzyskał niepodległość w 2011 roku, a następnie został 193. członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Jak zmieniała się liczba członków ONZ
W 1945 roku ONZ miała 51 członków. Wzrost liczby państw następował przede wszystkim w okresie dekolonizacji, kiedy niepodległość uzyskiwały kraje Afryki, Azji, Karaibów i Oceanii.
W kolejnych dekadach do organizacji dołączały również państwa powstałe po rozpadzie większych struktur politycznych. Obecna liczba 193 jest więc wynikiem długiego procesu historycznego.
Dlaczego w przeszłości państw było mniej
Dawniej znaczne obszary świata znajdowały się pod kontrolą imperiów kolonialnych. Nie były reprezentowane w organizacjach międzynarodowych jako samodzielne państwa.
Uzyskiwanie niepodległości prowadziło do powstawania nowych krajów oraz zwiększania liczby członków ONZ.
Czy w przyszłości może powstać więcej państw
Tak, choć nie można przewidzieć, kiedy i w jakich okolicznościach to nastąpi. Na świecie istnieją ruchy niepodległościowe oraz terytoria, których przyszły status pozostaje przedmiotem negocjacji lub konfliktów.
Powstanie nowego państwa wymaga jednak znacznie więcej niż jednostronna deklaracja. Konieczne są między innymi:
- skuteczna władza,
- kontrola terytorium,
- trwałość instytucji,
- poparcie mieszkańców,
- uznanie międzynarodowe,
- możliwość nawiązania stosunków z innymi krajami.
Uzyskanie członkostwa w ONZ może dodatkowo wymagać szerokiego porozumienia politycznego.
Największy kraj świata
Największym państwem świata pod względem powierzchni jest Rosja. Jej terytorium rozciąga się przez Europę Wschodnią i północną część Azji.
Państwo to obejmuje wiele stref czasowych, krajobrazów i regionów klimatycznych.
Największy kraj nie zawsze ma najwięcej mieszkańców
Powierzchnia i liczba ludności to dwa różne kryteria. Bardzo duże państwo może mieć niższą gęstość zaludnienia niż niewielki kraj położony w korzystnym gospodarczo regionie.
Najmniejszy kraj świata
Najmniejszym państwem świata jest Watykan. Jest państwem-miastem położonym wewnątrz Rzymu.
Posiada bardzo małą powierzchnię i niewielką liczbę mieszkańców. W popularnych klasyfikacjach jest jednym ze 195 krajów świata.
Państwa-miasta
Państwo-miasto to suwerenny kraj obejmujący jedno miasto i niewielkie otaczające je terytorium.
Oprócz Watykanu do państw o takim charakterze zalicza się między innymi Monako i Singapur, chociaż różnią się one wielkością, historią oraz ustrojem.
Najludniejsze kraje świata
Liczba mieszkańców państw zmienia się stale w wyniku urodzeń, zgonów i migracji. Dlatego rankingi ludności należy zawsze odnosić do konkretnego roku i źródła danych.
Najludniejsze państwa mają setki milionów lub ponad miliard mieszkańców, podczas gdy najmniejsze mogą liczyć zaledwie kilkadziesiąt tysięcy obywateli.
Ta ogromna różnica nie ma wpływu na podstawową zasadę suwerennej równości państw w ONZ. Każdy członek posiada jedno miejsce w Zgromadzeniu Ogólnym.
Czy każde państwo ma własną stolicę
Większość państw ma oficjalną stolicę będącą siedzibą najważniejszych organów władzy. Istnieją jednak nietypowe przypadki:
- państwo może mieć więcej niż jedną stolicę,
- stolica konstytucyjna może różnić się od siedziby rządu,
- różne funkcje państwowe mogą być rozdzielone między kilka miast,
- status stolicy może pozostawać przedmiotem sporu.
Brak typowego układu jednej stolicy nie oznacza, że dana jednostka nie jest państwem.
Czy każde państwo ma własną walutę
Nie. Niektóre kraje korzystają ze wspólnej waluty, waluty innego państwa albo systemu powiązanego z zagranicznym środkiem płatniczym.
Przykładem wspólnej waluty jest euro używane przez część państw Unii Europejskiej.
Posiadanie własnej waluty nie jest warunkiem istnienia państwa.
Czy każde państwo ma własny język
Nie każde państwo posiada tylko jeden język urzędowy. Możliwe są różne rozwiązania:
- jeden język urzędowy,
- kilka języków urzędowych,
- język urzędowy obowiązujący tylko na części terytorium,
- brak jednego języka określonego na poziomie ogólnokrajowym,
- język formalny różniący się od najczęściej używanego.
Wielojęzyczność nie wpływa na status państwa.
Czy każde państwo ma dostęp do morza
Nie. Wiele krajów jest pozbawionych dostępu do morza. Są to państwa śródlądowe.
Niektóre z nich są dodatkowo otoczone wyłącznie przez inne państwa śródlądowe. Ich handel międzynarodowy zależy w dużym stopniu od infrastruktury i porozumień z sąsiadami.
Brak dostępu do morza nie wpływa na suwerenność.
Czy każde państwo jest uznawane przez wszystkich
Nie. Nawet w przypadku jednostek posiadających wiele cech państwa zakres uznania może się różnić.
Państwa podejmują decyzje o uznaniu na podstawie:
- prawa międzynarodowego,
- własnej polityki zagranicznej,
- relacji z innymi krajami,
- stanowiska wobec konfliktu,
- interesów bezpieczeństwa,
- uwarunkowań historycznych.
Dlatego niepełne uznanie nie ma jednego prostego znaczenia.
Flagi świata a liczba krajów
Popularne zestawy „flagi wszystkich państw świata” zazwyczaj przedstawiają 195 flag. Mogą jednak zawierać więcej symboli, jeśli uwzględniono:
- Kosowo,
- Tajwan,
- terytoria zależne,
- regiony autonomiczne,
- organizacje międzynarodowe.
Przed zakupem atlasu, plakatu lub zestawu edukacyjnego warto sprawdzić, jaką klasyfikację zastosował wydawca.
Ile flag jest na świecie
Nie można podać jednej liczby wszystkich flag, ponieważ własne symbole posiadają nie tylko państwa.
Flagi mają również:
- regiony,
- miasta,
- organizacje,
- terytoria zależne,
- narody,
- ruchy społeczne,
- instytucje,
- jednostki wojskowe.
Jeżeli chodzi wyłącznie o najczęściej wyróżniane kraje, zwykle prezentuje się 195 flag państwowych.
Ile stolic jest na świecie
Nie można automatycznie przyjąć, że liczba stolic wynosi dokładnie 195. Większość krajów posiada jedną stolicę, ale część ma kilka ośrodków pełniących różne funkcje.
Może istnieć:
- stolica konstytucyjna,
- siedziba rządu,
- siedziba parlamentu,
- stolica administracyjna,
- stolica sądownicza.
Dlatego liczba miast pełniących funkcje stołeczne może być większa niż liczba państw.
Kraje a narodowe reprezentacje sportowe
Liczba reprezentacji uczestniczących w światowych organizacjach sportowych może być większa niż 195.
Własne reprezentacje mogą mieć:
- terytoria zależne,
- części państw,
- autonomiczne regiony,
- jednostki o szczególnym statusie.
Dlatego członkostwo w organizacji sportowej nie stanowi ostatecznego dowodu suwerenności.
Przykład Zjednoczonego Królestwa
W części rozgrywek międzynarodowych Anglia, Szkocja, Walia i Irlandia Północna występują oddzielnie, mimo że w ONZ są reprezentowane przez jedno państwo – Zjednoczone Królestwo.
Kraje a domeny internetowe
Wiele państw i terytoriów ma własną krajową domenę najwyższego poziomu, taką jak polskie „.pl”.
Osobne domeny mogą posiadać również obszary, które nie są suwerennymi państwami. Liczba domen krajowych nie jest więc równa liczbie państw.
Kraje a kody telefoniczne
Oddzielny międzynarodowy kod telefoniczny może być przypisany zarówno państwu, jak i terytorium zależnemu.
Niektóre kraje i terytoria współdzielą określony system numeracji. Dlatego kody telefoniczne nie tworzą jednoznacznej listy państw.
Kraje a kody statystyczne
Organizacje międzynarodowe wykorzystują różne systemy kodów do porządkowania danych. Mogą one obejmować nie tylko członków ONZ, lecz także terytoria zależne i inne jednostki geograficzne.
Takie rozwiązanie jest praktyczne przy analizie handlu, transportu, ludności i internetu. Nie oznacza jednak, że każda jednostka kodowana oddzielnie jest suwerennym państwem.
Dlaczego atlasy mogą podawać różną liczbę krajów
Wydawcy atlasów mogą stosować odmienne zasady:
- opierać się wyłącznie na członkostwie w ONZ,
- dodawać państwa-obserwatorów,
- uwzględniać Kosowo,
- przedstawiać Tajwan oddzielnie,
- oznaczać terytoria zależne jak osobne jednostki,
- stosować własną politykę dotyczącą sporów terytorialnych.
Różnica nie zawsze oznacza błąd. Często wynika z odmiennego celu publikacji.
Atlas polityczny
Koncentruje się na granicach, państwach, stolicach i podziale administracyjnym.
Atlas turystyczny
Może przedstawiać oddzielnie terytoria mające własne przepisy wjazdowe, walutę lub system transportowy.
Atlas statystyczny
Może korzystać z klasyfikacji konkretnej organizacji i obejmować jednostki niesuwerenne.
Jak odpowiedzieć na pytanie w szkole
Jeżeli zadanie brzmi po prostu „ile krajów jest na świecie”, najbezpieczniejsza odpowiedź to:
Na świecie są 195 krajów: 193 państwa członkowskie ONZ oraz dwa państwa-obserwatorzy – Stolica Apostolska i Państwo Palestyna.
Można dodać, że liczba zależy od przyjętej klasyfikacji i może być wyższa, jeśli uwzględni się państwa o ograniczonym uznaniu.
Odpowiedź na sprawdzianie
Warto stosować liczbę podaną w podręczniku lub przez nauczyciela. Jeśli wymagane jest wyjaśnienie, należy rozróżnić 193 członków ONZ od 195 najczęściej uznawanych krajów.
Jak odpowiedzieć w quizie
W większości popularnych quizów oczekiwaną odpowiedzią jest 195.
Jeżeli quiz pyta dokładnie o państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych, należy wskazać 193.
Jak odpowiedzieć w pracy naukowej
Nie należy ograniczać się do samej liczby. Trzeba określić kryterium.
Przykładowe poprawne sformułowanie:
„W analizie uwzględniono 193 państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych”.
Można również napisać:
„Zestawienie obejmuje 195 krajów, w tym 193 członków ONZ oraz dwa państwa posiadające status nieczłonkowskich obserwatorów”.
Takie rozwiązanie zapobiega niejasności.
Najczęstsze błędy dotyczące liczby krajów
Automatyczne uznawanie 193 za liczbę wszystkich krajów
Liczba 193 dotyczy członków ONZ, a nie całego najczęściej stosowanego zestawu obejmującego również dwóch obserwatorów.
Doliczanie wszystkich terytoriów zależnych
Posiadanie własnej flagi lub lokalnego rządu nie oznacza automatycznie suwerenności.
Uznawanie każdego członka organizacji sportowej za państwo
Organizacje sportowe stosują własne kryteria i mogą przyjmować terytoria niesuwerenne.
Mylenie państwa z narodem
Naród jest wspólnotą ludzi połączonych kulturą, historią, językiem lub tożsamością. Nie każdy naród posiada własne państwo, a wiele państw zamieszkuje więcej niż jeden naród.
Uznawanie kontynentów za państwa
Europa, Azja czy Afryka są kontynentami obejmującymi wiele krajów. Australia może oznaczać zarówno kontynent, jak i państwo, dlatego kontekst ma znaczenie.
Państwo a naród
Państwo jest organizacją polityczną, natomiast naród jest wspólnotą społeczną i kulturową.
Możliwe są:
- państwa wielonarodowe,
- narody bez własnego państwa,
- jeden naród mieszkający w kilku państwach,
- różne narody posiadające wspólny kraj.
Dlatego liczba narodów na świecie jest znacznie większa i trudniejsza do określenia niż liczba państw.
Państwo a republika
Republika jest formą ustroju państwa. Nie każda republika jest osobnym typem jednostki międzynarodowej.
Wśród 195 krajów znajdują się republiki, monarchie, federacje, państwa unitarne oraz kraje posiadające inne rozwiązania konstytucyjne.
Państwo a monarchia
Monarchia to państwo, w którym funkcję głowy państwa pełni monarcha, na przykład król, królowa, książę lub sułtan.
Monarchie są liczone tak samo jak republiki. Rodzaj ustroju nie wpływa na podstawową klasyfikację suwerennych państw.
Państwo a federacja
Federacja składa się z jednostek posiadających określony zakres samodzielności, takich jak stany, kraje związkowe, kantony czy republiki.
W relacjach międzynarodowych federacja jest zazwyczaj liczona jako jedno państwo. Jej części nie są odrębnymi członkami ONZ.
Dlaczego każdy kraj jest inny
Państwa różnią się niemal pod każdym względem:
- powierzchnią,
- liczbą ludności,
- ustrojem,
- poziomem rozwoju,
- językami,
- kulturą,
- religią,
- klimatem,
- gospodarką,
- położeniem geograficznym.
Mimo tych różnic każde z 193 państw członkowskich posiada miejsce w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ.
Ile krajów można odwiedzić
Teoretycznie podróżnik może dążyć do odwiedzenia wszystkich 195 najczęściej wyróżnianych krajów. W praktyce wymaga to czasu, pieniędzy, wiz i dostosowania się do sytuacji politycznej.
Sposób liczenia odwiedzonych krajów również może być przedmiotem dyskusji. Podróżnicy ustalają własne zasady dotyczące:
- przesiadki na lotnisku,
- krótkiego przejazdu,
- pobytu bez noclegu,
- terytoriów zależnych,
- obszarów o ograniczonym uznaniu.
Czy przesiadka oznacza odwiedzenie kraju
Nie istnieje uniwersalna zasada. Dla większości osób samo pozostanie w strefie tranzytowej lotniska nie oznacza rzeczywistego odwiedzenia państwa.
W prywatnej liście podróży można przyjąć własne kryteria, ale warto je stosować konsekwentnie.
Ile paszportów istnieje na świecie
Liczba rodzajów paszportów nie musi być równa liczbie 195. Państwa mogą wydawać kilka typów dokumentów, a osobne paszporty lub dokumenty podróży mogą funkcjonować także w terytoriach o szczególnym statusie.
Do typowych kategorii należą:
- paszport zwykły,
- dyplomatyczny,
- służbowy,
- tymczasowy.
Dlatego nie można określić liczby państw poprzez policzenie wszystkich wzorów paszportów.
Ile walut istnieje na świecie
Liczba walut jest niższa niż liczba krajów, ponieważ część państw korzysta z tej samej waluty.
Niektóre kraje używają:
- wspólnej waluty regionalnej,
- waluty sąsiedniego państwa,
- własnej waluty powiązanej z zagranicznym pieniądzem.
Jedno państwo może również posiadać kilka rodzajów środków płatniczych funkcjonujących równolegle.
Ile języków mówi się na świecie
Liczba języków jest wielokrotnie większa niż liczba państw. W jednym kraju może funkcjonować kilkadziesiąt, a nawet kilkaset języków.
Granice językowe rzadko pokrywają się dokładnie z granicami politycznymi. Ten sam język może być używany w wielu państwach, a jeden kraj może mieć kilka języków urzędowych.
Ile państw ma Polska za sąsiadów
Polska graniczy lądowo z siedmioma państwami:
- Niemcami,
- Czechami,
- Słowacją,
- Ukrainą,
- Białorusią,
- Litwą,
- Rosją.
Sąsiedztwo morskie i przebieg granic na Morzu Bałtyckim mogą być analizowane osobno.
Polska jako jedno ze 195 państw
Polska jest suwerennym państwem członkowskim ONZ. Należała do pierwotnej grupy państw związanych z utworzeniem organizacji, choć szczególne okoliczności historyczne wpłynęły na termin złożenia podpisu pod Kartą Narodów Zjednoczonych.
Jest również członkiem wielu innych organizacji międzynarodowych i utrzymuje stosunki dyplomatyczne z państwami na różnych kontynentach.
Pełna liczba państw nie jest tylko zagadnieniem geograficznym
Pytanie „ile krajów jest na świecie” dotyczy nie tylko geografii. Łączy elementy:
- prawa międzynarodowego,
- historii,
- polityki,
- dyplomacji,
- stosunków międzynarodowych,
- geografii politycznej,
- statystyki.
Granice i państwa nie są wyłącznie naturalnymi elementami krajobrazu. Powstają w wyniku procesów historycznych, konfliktów, umów, migracji i decyzji politycznych.
Dlaczego mapa polityczna się zmienia
Mapa polityczna nie jest stała. W przeszłości istniały państwa, których dziś już nie ma, a wiele współczesnych krajów nie istniało w obecnej formie jeszcze kilkadziesiąt lat temu.
Zmiany mogą obejmować:
- powstanie nowego kraju,
- zmianę nazwy,
- połączenie państw,
- rozpad federacji,
- zmianę granic,
- odzyskanie niepodległości,
- zmianę ustroju bez zmiany państwowości.
Dlatego informacje w starych atlasach mogą być nieaktualne.
Zmiana nazwy nie tworzy nowego państwa
Państwo może zmienić nazwę bez przerwania swojej międzynarodowej ciągłości.
Zmiana nazwy może wynikać z:
- przemiany ustrojowej,
- decyzji politycznej,
- zakończenia sporu dyplomatycznego,
- powrotu do historycznego określenia,
- zmiany sposobu zapisu.
W takim przypadku liczba państw nie wzrasta.
Połączenie państw zmniejsza ich liczbę
Jeżeli dwa państwa łączą się w jedno, liczba krajów może się zmniejszyć.
Historycznie dochodziło zarówno do dobrowolnych zjednoczeń, jak i zmian będących skutkiem wojen lub przemian politycznych.
Rozpad państwa zwiększa liczbę krajów
Jeżeli jedno państwo dzieli się na kilka nowych, liczba jednostek na mapie rośnie. Nowe państwa muszą jednak zbudować instytucje, uzyskać uznanie i uregulować kwestie granic, obywatelstwa, majątku oraz zobowiązań międzynarodowych.
Czy wszystkie granice są bezsporne
Nie. Na świecie istnieje wiele sporów dotyczących przebiegu granic, przynależności wysp, regionów i obszarów morskich.
Spór graniczny nie oznacza automatycznie, że dane państwo przestaje istnieć. Może dotyczyć jedynie niewielkiej części terytorium.
ONZ zaznacza, że sposób przedstawiania granic i nazw na jej mapach nie zawsze oznacza formalne stanowisko wobec wszystkich sporów.
Czy okupowane terytorium przestaje być częścią państwa
Sama okupacja nie musi prowadzić do legalnej zmiany przynależności terytorium. Prawo międzynarodowe odróżnia faktyczną kontrolę nad obszarem od prawnego tytułu do niego.
Dlatego mapy mogą różnie przedstawiać kontrolę faktyczną i granice uznawane przez społeczność międzynarodową.
Jak czytać mapę polityczną świata
Mapa polityczna przedstawia granice państw i terytoriów, ale wymaga znajomości legendy.
Warto sprawdzić:
- rok wydania,
- sposób oznaczania obszarów spornych,
- status terytoriów zależnych,
- zastosowaną klasyfikację,
- źródło danych,
- datę aktualizacji.
Mapa wydana kilka lat wcześniej może nie uwzględniać późniejszych zmian nazw, granic albo statusu politycznego.
Czy internetowe listy państw są zawsze wiarygodne
Nie. Niektóre strony kopiują nieaktualne zestawienia albo mieszają państwa z terytoriami.
Najbardziej wiarygodnym punktem odniesienia dla liczby członków jest oficjalna lista ONZ, która wskazuje obecnie 193 państwa członkowskie.
Przy analizowaniu innych jednostek trzeba sprawdzić, jakie kryteria zastosował autor.
Jak samodzielnie sprawdzić liczbę krajów
Najpierw należy ustalić, czego dokładnie szukamy:
- członków ONZ,
- członków i obserwatorów,
- państw powszechnie uznanych,
- jednostek częściowo uznawanych,
- państw i terytoriów,
- krajów w konkretnej organizacji.
Następnie można wybrać odpowiednie źródło.
Dla członków ONZ
Należy korzystać z oficjalnej listy państw członkowskich Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Dla podróży
Przydatna może być lista państw i terytoriów posiadających odrębne zasady wjazdu.
Dla statystyki
Trzeba stosować klasyfikację instytucji, z której pochodzą dane.
Dla sportu
Należy sprawdzić listę członków konkretnej federacji, która może różnić się od listy państw ONZ.
Czy 195 jest liczbą oficjalną ONZ
ONZ oficjalnie podaje liczbę 193 państw członkowskich oraz osobno wskazuje dwóch nieczłonkowskich obserwatorów państwowych.
Liczba 195 jest więc wynikiem połączenia tych dwóch kategorii, a nie formalną liczbą członków organizacji.
Można powiedzieć, że jest to najbardziej rozpowszechniona liczba krajów oparta na strukturze ONZ, ale nie należy przedstawiać wszystkich 195 jako pełnoprawnych członków.
Dlaczego ONZ jest najważniejszym punktem odniesienia
Organizacja Narodów Zjednoczonych ma niemal powszechne członkostwo i skupia państwa ze wszystkich kontynentów.
Jej lista jest wykorzystywana jako podstawa w:
- edukacji,
- dyplomacji,
- statystyce,
- geografii,
- mediach,
- analizach międzynarodowych.
Nie rozwiązuje wszystkich sporów dotyczących państwowości, ale zapewnia najbardziej jednolity standard.
Ile krajów było na świecie 100 lat temu
Nie da się podać jednej prostej liczby bez określenia kryterium i dokładnej daty. Sto lat temu znaczna część dzisiejszych państw była koloniami, protektoratami albo częściami większych imperiów.
Mapa świata wyglądała zupełnie inaczej. Nie istniało wiele współczesnych państw Afryki, Azji i Oceanii, a granice Europy także ulegały zmianom.
Porównywanie liczby krajów w różnych epokach wymaga uwzględnienia ówczesnych standardów uznania i suwerenności.
Ile krajów może być za 100 lat
Nie wiadomo. Możliwe są zarówno nowe podziały, jak i integracja istniejących państw.
Na liczbę krajów mogą wpływać:
- ruchy niepodległościowe,
- zmiany klimatyczne,
- konflikty,
- migracje,
- umowy pokojowe,
- referenda,
- procesy integracyjne,
- zmiany ustrojowe.
Nie każda zmiana terytorialna prowadzi jednak do powstania nowego państwa.
Dlaczego warto znać liczbę państw świata
Znajomość liczby krajów pomaga lepiej rozumieć:
- geografię,
- politykę międzynarodową,
- kulturę,
- podróże,
- historię,
- wiadomości,
- gospodarkę światową.
Sama liczba 195 jest jednak tylko punktem wyjścia. Znacznie ciekawsze okazuje się zrozumienie różnic między państwami oraz przyczyn ich powstawania.
Jak zapamiętać liczbę krajów
Można zapamiętać prosty schemat:
193 członków ONZ + 2 obserwatorów = 195 krajów
Dwóch obserwatorów to:
- Stolica Apostolska,
- Państwo Palestyna.
Taki sposób pozwala nie tylko zapamiętać wynik, ale również prawidłowo go wyjaśnić.
Ile krajów jest na świecie – odpowiedź w jednym zdaniu
Na świecie najczęściej wyróżnia się 195 krajów, w tym 193 państwa członkowskie ONZ oraz dwa nieczłonkowskie państwa-obserwatorów: Stolicę Apostolską i Państwo Palestyna.
Dlaczego odpowiedź 195 jest najlepsza
Liczba 195:
- obejmuje prawie powszechnie uznawane państwa,
- opiera się na strukturze Organizacji Narodów Zjednoczonych,
- uwzględnia dwóch obserwatorów o statusie państwowym,
- jest najczęściej stosowana w edukacji,
- pozwala łatwo wyjaśnić różnicę między członkostwem a obserwacją.
Jednocześnie nie należy traktować jej jako całkowicie wolnej od politycznych i prawnych niuansów.
Najważniejsze liczby związane z krajami świata
Warto zapamiętać:
- 193 – liczba państw członkowskich ONZ,
- 2 – liczba nieczłonkowskich państw-obserwatorów,
- 195 – najczęściej podawana liczba krajów świata,
- 2011 – rok przyjęcia Sudanu Południowego, najnowszego członka ONZ.
Dane ONZ potwierdzają, że organizacja rozrosła się z 51 pierwotnych członków w 1945 roku do obecnych 193 państw.
Ile krajów jest na świecie według różnych kryteriów
Ostateczny wynik zależy od tego, co liczymy:
| Kryterium | Liczba |
|---|---|
| Państwa członkowskie ONZ | 193 |
| Członkowie ONZ i państwowi obserwatorzy | 195 |
| Zestawienia uwzględniające wybrane państwa częściowo uznawane | 196 lub 197 |
| Państwa wraz z terytoriami zależnymi i odrębnymi jednostkami statystycznymi | ponad 200 |
Tabela pokazuje, dlaczego przed podaniem liczby należy znać kontekst pytania.
Ile krajów jest na świecie – najważniejsze wyjaśnienie
Najbardziej uniwersalna odpowiedź brzmi: na świecie jest 195 krajów. W tej liczbie znajduje się 193 członków Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz dwóch obserwatorów państwowych: Stolica Apostolska i Państwo Palestyna.
Jeżeli pytanie dotyczy wyłącznie członków ONZ, odpowiedzią jest 193. Jeśli autor zestawienia uwzględnia Kosowo, Tajwan lub inne jednostki o ograniczonym uznaniu, może podać 196, 197 albo inną liczbę. Zestawienia przekraczające 200 pozycji najczęściej obejmują również terytoria zależne i autonomiczne.
Różnice nie wynikają wyłącznie z błędów. Są konsekwencją tego, że państwowość, suwerenność i uznanie międzynarodowe nie zawsze tworzą prosty, jednoznaczny system. Niektóre terytoria funkcjonują niemal jak samodzielne kraje, ale nie należą do ONZ. Inne mają własną administrację, lecz pozostają częścią większego państwa.
Dlatego najlepsza odpowiedź powinna nie tylko wskazywać liczbę, ale także wyjaśniać przyjęte kryterium. W szkolnym zadaniu, quizie lub zwykłej rozmowie należy przyjąć 195 krajów świata. W analizie naukowej, statystycznej lub politycznej trzeba natomiast precyzyjnie określić, czy zestawienie obejmuje członków ONZ, obserwatorów, jednostki częściowo uznawane oraz terytoria zależne.
